[secretera].
portal bibliofilsko-aukcyjny

191. Matejko Jan. Ubiory w Polsce 1200-1794. Kraków 1875. Wydał Jan Matejko, odbito w litogr. M. Salba, karta tyt., tabl. 10 (litografie kolorowane ręcznie), 57,5 x 44,5 cm, opr. skóra. 18 000,-

Pierwsze polskie ilustrowane dzieło poświęcone ubiorom historycznym! Dzieło Jana Matejki (1838-1893), najwybitniejszego polskiego malarza historycznego, z wczesnego okresu jego twórczości (powstałe po powrocie ze studiów w Monachium i Wiedniu). Mimo iż Matejko miał dopiero 22 lata, zdołał zgromadzić bardzo obszerny materiał, m.in. dzięki obrazom z kalwaryjskiego klasztoru, a także wielu innym źródłom historycznym. Artysta sam rysował na kalce tuszem litograficznym i zanosił prace do drukarni „Czasu” i litografii pod zarządem Masłowskiego. Wydane po raz pierwszy przez artystę w roku 1860 „Ubiory w Polsce 1200-1795” ukazały się oryginalnie w małej ilości egzemplarzy, w postaci 10 dużych plansz litografowanych, zawierających łącznie 90 grup w strojach polskich. Każda tablica poświęcona innej epoce – w centrum ukazano władców z rodzinami od Piastów aż do Stanisława Augusta Poniatowskiego, w otoczeniu postaci z różnych stanów – uczonych, szlachty, rycerstwa, magnatów, mieszczan, rzemieślników i Żydów. Wśród postaci tych rozpoznać można wiele znanych z polskiej historii, każda z osób ukazana jako osobne studium, z odrębnym charakterem. Stanisław Tarnowski wspomina, iż Matejko bawił się tymi rysunkami, „Kiedy łączył figury w grupy, [..] śmiał się z nich i do każdej dodawał satyryczne uwagi o ich charakterach, skłonnościach, zwyczajach”. Pierwsze egzemplarze kolorował sam Matejko, dając tym samym wzór swoim uczniom. Teka została powtórnie odbita, znów w niewielkiej liczbie egzemplarzy, w roku 1875. Dołączono broszurę: „Objaśnienia dziesięciu tablic Ubiorów w Polsce od Bolesława Szczodrego do Stanisława Augusta wydanych w r. 1860 przez Jana Matejkę. Odpis z oryginalnego rękopismu autora”, Kraków 1879, nakładem autora, w drukarni W. Korneckiego, s. 15, 23 cm. Luksusowa opr. współcz.: skóra z szyldzikiem z tyt. na licu, ze złoc. na grzbiecie i licu. Stan bardzo dobry. Rzadkie. Piękne kolorowanie!

Lit.: Jan Matejko. Ubiory w Polsce. Kraków 1967, s. 5-26.

Ilośc odsłon: 12