[secretera].
portal bibliofilsko-aukcyjny

90. [Tyzenhauz Benedykt (ok. 1690-1763), starosta wiłkomierski] – Dekret Benedykta Tyzenhauza skazujący urzędnika państwowego Mateusza Kaczyńskiego herbu Pomian za jego liczne przestępstwa na wygnanie z kraju czyli banicję. Dat. Wiłkomierz, 9 grudnia 1752 r., kart [4], 35 x 20 cm. 800,-

Język polski. Pieczęć opłatkowa starosty Benedykta Tyzenhauza z jego herbem. Autografy urzędników: Adama J. Bohusza i Dowgiałły. W sprawie jako świadek występuje ksiądz infułat Michał Antoniewicz z zakonu kanoników regularnych w Wilnie. Obszerny tekst, pełen opisów przestępstw dokonanych przez urzędnika w randze starosty kołoboryskiego, Mateusza z Suszy Kaczyńskiego. Opisano rabunek i zniszczenie folwarku Antokście, gdzie Kaczyński nie tylko zrabował 11 świń i zboże, ale kazał swoim podwładnym marnotrawić kopce z żytem, które: „roztrzęśli i rozwłóczyli”. Nakazał też napad na karczmę starozakonnego Dawida, pod kapliczką w lesie zaczaił się, aż go miejscowy ksiądz z ludźmi przegonił. Kaczyński będąc skonfliktowanym z miejscowym szlachcicem, wezwał swoje służby do ataku armatą na dwór. Starosta po wieloletnim przeciąganiu sprawy przez urzędników życzliwych Kaczyńskiemu wydał dekret tzw. kontumacyjny – zamykający przewlekłe procesy i skazał Kaczyńskiego na wygnanie z kraju. Wg herbarza Bonieckiego Kaczyńscy na Litwie, w pow. wiłkomierskim pochodzą z gniazda w łomżyńskim. Z tego samego gniazda pochodzi pradziadek słynnych braci Kaczyńskich. Starosta kupiski i pieniański B. Tyzenhauz, który skazał Kaczyńskiego, pozostawił wielu potomków, m.in. Czetwertyńskich, Krasickich, Meysztowiczów, Potockich, Popielów, Sobańskich, Zamoyskich. Ślady składania, zabrudzenia, ostatnia karta z niewielkim ubytkiem. Stan ogólny dobry. Bardzo rzadki dokument pokazujący znane z historii zajazdy, napady i gwałty dokonywane przez awanturników.

Ilośc odsłon: 13